ශ්රී ලංකාවේ බාල තත්ත්වයේ ගල්අඟුරු සැපයීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වී ඇති ‘ට්රයිඩන්ට් කෙම්ෆාර්’ සමාගමේ ගල්අඟුරු ගනුදෙනුව හේතුවෙන් මාස හතරක කාලයක් තුළ ලංකා විදුලි ජනන පෞද්ගලික සමාගමට (EGL) රුපියල් බිලියන 5.68ක සෘජු මූල්ය පාඩුවක් සිදුවී ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
The Sunday Times වාර්තාවකට අනුව, මෙම පාඩුව 2026 මාර්තු 1 සිට ජූනි 30 දක්වා සටහන් වූ මෙහෙයුම් දත්ත මත පදනම්ව EGL විසින් ගණනය කර ඇත.
සාමාන්ය මෙහෙයුම් තත්ත්වයන් යටතේ පැවති ඓතිහාසික සාමාන්ය ගල්අඟුරු පරිභෝජන අනුපාතයට වඩා වැඩි විශේෂිත ගල්අඟුරු පරිභෝජනය හේතුවෙන් සිදුවූ අතිරේක ගල්අඟුරු පරිභෝජනය පමණක් මෙම පාඩු ඇස්තමේන්තුවට ඇතුළත් කර ඇති බව, යටිතල පහසුකම් සහ උපායමාර්ගික සංවර්ධනය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු ක්ෂේත්රීය අධීක්ෂණ කාරක සභාවට (SOC) ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
බාල තත්ත්වයේ ගල්අඟුරු භාවිතය හේතුවෙන් ඇති වූ විදුලි හිඟය වෙනත් බලශක්ති ප්රභවයන් මගින් පියවා ගැනීමට දැරූ පිරිවැය මෙම රුපියල් බිලියන 5.68ක ඇස්තමේන්තුවට ඇතුළත් කර නොමැත. එම හිඟය පියවීම සඳහා භාවිත කළ නිශ්චිත බලශක්ති ප්රභවයන් හඳුනාගෙන නොමැති බැවින් එම මූල්ය බලපෑම ගණනය කර නොමැති බවද වාර්තාවේ දැක්වේ.
2026 ජූනි 30 දක්වා බාල තත්ත්වයේ ගල්අඟුරු භාවිතයෙන් බලාගාරයට සහ උපකරණවලට සිදුවූ අසාමාන්ය ක්ෂයවීම් හෝ අලාභහානි පිළිබඳ ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැය ඉදිරිපත් කරන ලෙස කාරක සභාව EGL වෙත උපදෙස් දී තිබුණි. එහෙත් එවැනි අසාමාන්ය ක්ෂයවීමක් හෝ අලාභහානියක් සිදුවූ බවට ප්රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බැවින් එම සංඛ්යා ඇස්තමේන්තු කර නොමැති බව EGL පවසා තිබේ.
මේ අතර, මාස හතරක කාලය තුළ සාමාන්ය නඩත්තු පිරිවැය ලෙස රුපියල් මිලියන 1.33ක් වැය වී ඇති අතර, එය බාල තත්ත්වයේ ගල්අඟුරු භාවිතය හේතුවෙන් සිදුවන්නට ඇති බව සඳහන් වේ. ගල්අඟුරු අඹරන යන්ත්ර නඩත්තුව, අමු ගල්අඟුරු සහ පයිරයිට් ඉවත් කිරීම සහ ගල්අඟුරු හිරවීම් පිරිසිදු කිරීම එම වියදම්වලට ඇතුළත් වේ.
ට්රයිඩන්ට් කෙම්ෆාර් සමාගමට ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම (LCC) විසින් ගෙවා ඇති මුදල වාර්තාවේ සඳහන් නොවන අතර, සැපයුම්කරුගේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 14.75ක කාර්යසාධන ඇපකරය රාජසන්තක කළ බව EGL කාරක සභාවට දැනුම් දී ඇත.
EGL ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවට අනුව, 2026 අගෝස්තු 3 වැනි දින ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ ගැණුම් අනුපාතය අනුව ඇමරිකානු ඩොලර් 51,271,390.14කට සමාන රුපියල් 16,977,767,155.43ක මුදලක් සම්පූර්ණයෙන්ම අයකරගෙන ඇත. කෙසේ වෙතත්, යොමු සාම්පල පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළු ගිවිසුම්ගත අවශ්යතා අනුව එම මුදල ඉදිරියේදී නැවත සකස් කිරීමට යටත් බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
2025-26 ටෙන්ඩර් කොන්දේසි අනුව, නැව්ගත කිරීමෙන් පසු නැව් බඩු ලේඛන ප්රමාණය, පැටවූ වරායේ ගුණාත්මක වාර්තා සහ අවශ්ය ලේඛන මත පදනම්ව මුළු ගෙවීමෙන් 80%ක් සැපයුම්කරුට ගෙවීමට LCC එකඟ වී තිබිණි. ඉතිරි 20% ගෙවීමට නියමිතව තිබුණේ පුත්තලමෙන් ගල්අඟුරු බාගැනීමෙන් පසු අවසාන ප්රමාණය සහ ගුණාත්මකභාවය තහවුරු කිරීමෙන් අනතුරුවය.
