ආයතනික අසාර්ථකත්වය, ක්රමානුකූල දූෂණය සහ පුළුල් අක්රමිකතා හේතුවෙන් ශ්රී ලංකා දුම්රිය සේවය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය පළුදු වී ඇති බව විගණන වාර්තා සහ විවිධ විමර්ශනවලින් අනාවරණය වී තිබේ.
ජාතික විගණන කාර්යාලයේ විගණන වාර්තා, රාජ්ය ගිණුම් කමිටුවේ විමර්ශන සහ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ පරීක්ෂණ මගින් දුම්රිය සේවය තුළ පවතින බවට පැවසෙන ක්රමානුකූල දූෂණ, මූල්ය අක්රමිකතා සහ ආදායම් අහිමිවීම් පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය වී ඇත.
2025 ජූලි මාසයේදී රුපියල් බිලියනයක පමණ වටිනාකමකින් යුත් මෙට්රික් ටොන් 6,000ක යකඩ සහ දුම්රිය මැදිරි වෙන්දේසි කිරීමේදී, ටෙන්ඩර් පෙට්ටි විවෘත කිරීමෙන් අනතුරුව හිතවත් ටෙන්ඩර්කරුවන්ට ලේඛන වෙනස් කිරීමට ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් නීති විරෝධී ලෙස ඉඩ ලබා දී ඇති බවට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. මේ සම්බන්ධයෙන් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර ඇති බව සඳහන් වේ.
2026 මූල්ය විගණනවලට අනුව, දුම්රිය ජාලයේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා වෙන් කරන මුදලට වඩා දෙගුණයකටත් වැඩි මුදලක් වැටුප් සහ අතිකාල දීමනා සඳහා වැය වන බවට කරුණු අනාවරණය වී ඇත.
එමෙන්ම විදේශයන්ගෙන් ඩොලර් මිලියන ගණනක් වැය කර ආනයනය කළ දුම්රිය එන්ජින් සහ මැදිරි, මෙරට දුම්රිය මාර්ග පිරිවිතරයන්ට නොගැලපීම සහ කාර්මික දෝෂ හේතුවෙන් භාවිතයට නොගෙන අබලන් වීමට ඉඩ හැර ඇති බවට ද විගණනවලදී කරුණු හෙළි වී තිබේ.
Viceroy II සුඛෝපභෝගී මැදිරිය ඇතුළු වටිනා දේපළ සහ ඉඩම් පෞද්ගලික අංශයට බදු දී තිබුණද, ඒවායින් අය විය යුතු මිලියන ගණනක බදු මුදල් අයකර ගැනීමට ප්රමාණවත් පියවර ගෙන නොමැති බව ද වාර්තා වේ.
තවද, ජනප්රිය සහ සංචාරක ආකර්ෂණයක් සහිත මාර්ගවල මාර්ගගත ටිකට්පත් නිකුත් කිරීමේ පද්ධතියේ පවතින දුර්වලතා සහ අභ්යන්තර මැදිහත්වීම් හේතුවෙන් ටිකට්පත් තත්පර කිහිපයක් තුළ අවසන් වී, ඒවා අතරමැදියන් හරහා කළු කඩ මිලට අලෙවි කරන බවට චෝදනා එල්ල වී ඇත.
දේශපාලන සහ වෘත්තීය සමිති සබඳතා මත ඇතැම් පුද්ගලයන්ට නීති විරෝධී ලෙස නොමිලේ ගමන් බලපත්ර නිකුත් කිරීම හේතුවෙන් වාර්ෂිකව රුපියල් මිලියන ගණනක ආදායමක් දුම්රිය සේවයට අහිමි වන බව ද සඳහන් වේ.
අතිකාල සීමාවන් සම්බන්ධයෙන් පවතින අභ්යන්තර ආරවුල් හේතුවෙන් වාර ප්රවේශ පත්ර බෙදාහැරීමේ කටයුතු ද ප්රමාද වන බවට කරුණු අනාවරණය වී තිබේ.
මෙම දූෂණ සහ අක්රමිකතා හේතුවෙන් දුම්රිය සේවයේ කාර්යක්ෂමතාවයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී ඇති අතර, දැනට කාලසටහන්ගත කර ඇති දුම්රිය ගමන් වාරවලින් 70%කට වැඩි ප්රමාණයක් ප්රමාද වී ධාවනය වීම හෝ හදිසියේ අවලංගු කිරීමකට ලක්වන බවට ද චෝදනා එල්ල වී තිබේ.
